OpryszczkÄ™ wszyscy znamy, choćby z widzenia. Potoczne okreÅ›lenia choroby, takie jak “zimno” czy “skwarka”, funkcjonujÄ… w naszej kulturze od wielu lat, tak jak sama choroba. Choroba ujawnia siÄ™ w postaci powierzchownych zapalnych pÄ™cherzyków uformowanych w skupiska, na granicy bÅ‚ony Å›luzowej jamy ustnej i warg, niekiedy wychodzÄ…c poza granicÄ™ rÄ…bka czerwieni wargowej. PoczÄ…tkowo pÄ™cherzyki sÄ… wypeÅ‚nione treÅ›ciÄ… surowiczÄ…, nastÄ™pnie ropnÄ… i w ciÄ…gu kilku dni pokrywajÄ… siÄ™ strupami. Zwykle towarzyszy im lekkie pieczenie lub niewielka bolesność; niekiedy objawy te poprzedzajÄ… wystÄ…pienie opryszczki o 2-3 dni.

Czasem pęcherzyki mogą też wystąpić w okolicy otworów nosowych. Wykwity opryszczkowe pojawiają się zwykle w momencie osłabienia odporności komórkowej organizmu. Często występują przed ujawnieniem się objawów innej choroby lub w trakcie powrotu do zdrowia. Wysiew opryszczki wargowej może wystąpić również po ekspozycji na światło słoneczne (opalanie). U kobiet nawroty opryszczki wargowej mogą korelować z miesiączką.To jeden z najbardziej złożonych i podstępnych drobnoustrojów.

Pasożytuje w komórkach nerwowych i potrafi pozostać w uśpieniu przez wiele lat. Cierpiący na opryszczkę mają skłonność do uznawania jej wyłącznie za defekt kosmetyczny. Tymczasem lekceważenie choroby może być przyczyną groźnych powikłań. Wirus, który raz wniknął do organizmu pozostaje w nim na zawsze. Zadomowiony w układzie nerwowym staje się niewykrywalny dla układu odpornościowego. Dzieje się tak z powodu skomplikowanej budowy Herpes simplex. W jego materiale genetycznym znajduje się informacja na temat budowy ok. różnych 80 białek. Dzięki swojej złożoności wirus jest samowystarczalny i może atakować wiele typów komórek.

Wyróżnia się dwa typy wirusa opryszczki zwykłej: HSV-1, który jest winny powstania najbardziej znanej odmiany tzw. opryszczki wargowej (oprócz okolicy ust, zmiany mogą pojawić się także wokół nosa i oczu) oraz HSV-2, jego brat bliźniak, sprawca zakażenia narządów płciowych.

Oba rodzaje wirusa są ze sobą spokrewnione, a zmiany, które wywołują, nie różnią się właściwie wyglądem z powodu podobnej budowy i materiału genetycznego wirusów.

HSV-1 (Herpes simplex typ I) powoduje ok. 75% infekcji opryszczkowych, umiejscowionych najczęściej na twarzy (granica czerwieni wargowej). Niezmiernie groźne może być przeniesienie wirusa z ust do oka. Dzieje się tak, gdy nieuważnie dotkniemy ręką miejsca zmienionego chorobowo, a potem gałki ocznej. W rezultacie może dojść do wirusowego zapalenia spojówki i rogówki, w skrajnych przypadkach prowadzącego nawet do trwałego uszkodzenia wzroku lub całkowitej jego utraty

HSV-1 najszybciej rozprzestrzenia się u dzieci i zazwyczaj atakuje jamę ustno-gardłową, mózg i opony mózgowo-rdzeniowe. Nieleczona dziecięca opryszczka jest bardzo niebezpieczna i grozi śmiercią.

HSV-2 (Herpes simplex typ II) wywołuje zakażenie narządów płciowych i pozostałych części ciała umiejscowionych poniżej pasa. Często, choć niekoniecznie, przenosi się podczas stosunków seksualnych. Tym typem wirusa zakażane są również noworodki, dlatego lekarze, którzy wykryli u swojej ciężarnej pacjentki zarażenie HSV-2 podczas porodu, decydują się na cesarskie cięcie.

Szczególnie narażone na powikłania przy zakażeniu wirusem opryszczki są niemowlęta, osoby starsze, chorzy na AIDS, cierpiący na białaczkę oraz osoby, które przeszły operację przeszczepu organów.

Do zarażenia wirusem może dojść w najróżniejszych sytuacjach życia codziennego. Herpes simplex przenosi się łatwo i szybko drogą kropelkową oraz w wyniku bezpośredniego kontaktu z zainfekowaną osobą. Dlatego należy pamiętać o zachowaniu ostrożności w relacjach z człowiekiem, u którego pojawiły się symptomy opryszczki: unikać pocałunków, picia z tego samego kubka, jedzenia tymi samymi sztućcami, korzystać wyłącznie z własnych przyborów toaletowych i kosmetyków.